برای درمان صافی کف پا به چه دکتری مراجعه کنیم

کف پای صاف که یکی از انواع بیماری های کف پا به حساب می‌آید، به معنی عدم وجود قوس مناسب در یک یا هر دو پای فرد است. در این بیماری به دلیل چسبیدن تاندون‌های کف پا، تاندون‌ها کارکرد خود را از دست می‌دهند و به همین دلیل کف پا قوس لازم را ندارد. معمولاً صاف بودن کف پا در ابتدا علائم و درد چندانی ندارد و افراد تنها زمانی متوجه بروز این مشکل می‌شوند که با عوارض صافی کف پا مواجه می‌شوند.

درمان صاف بودن کف پای بزرگسالان در بسیاری از موارد به صورت صد در صد امکان‌پذیر نیست و در بیشتر موارد پزشکان سعی می‌کنند با استفاده از حرکات اصلاحی کف پا صاف و استفاده از کفی‌های طبی، تا حدی علائم و عوارض این مشکل را تسکین دهند. استفاده از داروهای ضد التهاب نیز یکی دیگر از راهکارهای پزشکی برای مقابله با این بیماری است. در صورتی که هیچ‌کدام از این روش‌ها به تسکین درد و مشکلات فرد بیمار کمک نکند، عمل جراحی به عنوان یک روش تهاجمی در درمان صافی کف پا پیشنهاد می‌شود. عمل جراحی گزینه نهایی درمان است چرا که این عمل بسیار سخت بوده و دارای ریسک بالایی است و تنها زمانی پزشکان به آن متوسل می‌شوند که روش‌های اصلاحی بر روی فرد جواب ندهند یا درد برای فرد غیرقابل تحمل شود.

معمولاً صاف بودن کف پا در کودکان بیشتر جنبه ارثی دارد و در صورت ابتلای والدین به این بیماری، احتمال بروز آن در کودک 50% افزایش می‌یابد. گاهی اوقات در بزرگسالان صافی کف پا می‌تواند به دلیل افزایش وزن ایجاد شود که در این حالت معمولاً با کاهش وزن، عملکرد تاندون‌ها به حالت طبیعی برمی‌گردد.

انواع صافی کف پا

صاف بودن کف پا انواع مختلفی دارد که بر اساس علت و شدت تقسیم‌بندی می‌شود:

صافی کف پا انعطاف‌پذیر (Flexible Flat Feet)

این نوع شایع‌ترین نوع صافی کف پا است. در حالت استراحت، قوس کف پا وجود دارد، اما هنگام ایستادن یا فشار بر پا، قوس از بین می‌رود. این وضعیت معمولاً بدون درد است و بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می‌شود.

صافی کف پا سخت یا ساختاری (Rigid Flat Feet)

در این حالت، قوس کف پا حتی در حالت استراحت نیز وجود ندارد. این نوع صافی معمولاً به دلیل اختلالات استخوانی یا تغییرات ساختاری در پا ایجاد می‌شود و می‌تواند همراه با درد یا محدودیت حرکت باشد.

صافی کف پا ناشی از آسیب یا بیماری (Acquired Flat Feet)

این نوع صافی به‌دلیل آسیب‌دیدگی، بیماری یا افزایش سن به وجود می‌آید. شایع‌ترین علت آن پارگی یا ضعف در تاندون‌های نگه‌دارنده قوس پا (مانند تاندون تیبیال خلفی) است. این نوع بیشتر در بزرگسالان دیده می‌شود و ممکن است با درد و تورم همراه باشد.

صافی کف پا مادرزادی (Congenital Flat Feet)

برخی افراد از بدو تولد دچار صافی کف پا هستند که ممکن است ناشی از اختلالات تکاملی یا شکل غیرطبیعی استخوان‌های پا باشد. در صورت عدم درمان، این نوع می‌تواند به مشکلات حرکتی منجر شود.

علائم و نشانه‌های صافی کف پا چیست؟

علائم و نشانه‌هایی که صافی کف پا با آن‌ها مشخص می‌شود به شرح زیر است:

• احساس درد در قوس پا، پاشنه، امتداد بیرونی پا و حتی مچ پا
• تورم در امتداد داخل مچ پا
• تاندونیت آشیل
• بونیون یا انگشت چکشی
• خستگی پاها با انجام فعالیت بسیار کم
• تورم کف پا
• دشواری هنگام ایستادن روی انگشتان پا
• گرفتگی پا
• پا درد هنگام انجام فعالیت‌هایی مانند راه رفتن و دویدن
• چرخش مچ پا به سمت داخل

زمانی که صافی کف پا ردیف و نحوه قرار‌گیری پا را تغییر می‌دهد، می‌تواند منجر به مشکلاتی در مچ پا، زانو و حتی کمر و لگن شود.

چه چیزی باعث صافی کف پا می‌شود؟

در تمامی پاها، تاندون‌هایی که از پاشنه پا تا انتهای استخوان‌های پا کشیده می‌شوند با تاندون‌های پایین ساق پا همکاری می‌کنند و قوس کف پا را تشکی می‌دهند. تا زمانی که تاندون‌ها دارای کشش مناسب باشند، کف پا قوس طبیعی دارد و زمانی که تاندون‌ها کشش خوبی ندارند، کف پا قوس کمی دارد یا اصلا ندارد. صافی کف پا علت‌های مختلفی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سن

کودکان معمولا دارای صافی کف پای انعطاف‌پذیر هستند که با رشد بهبود می‌یابد. اما برخی صافی‌های کف پا با افزایش سن بیش‌تر می‌شوند و علت اصلی آن ساییدگی و پارگی ساده است.

ساختار پا

ساختار پای برخی افراد غیر طبیعی است و علت اصلی این موضوع سابقه خانوادگی می‌باشد.

شرایط فیزیکی

برخی شرایط مانند ائتلاف تارسال که در آن استخوان‌های تارسال باهم رشد می‌کنند و سفت می‌شوند می‌تواند، صافی کف پا ایجاد می‌شود.

آسیب دیدگی پا و مچ پا

آسیب دیدگی‌هایی که موجب ایجاد مشکلاتی در تاندون‌های پا یا ساق پا می‌شوند، در نهایت صافی کف پا را به همراه خواهند داشت.

آسیب عصبی

برخی آسیب‌های عصبی که به دلیل جراحت یا شرایط فیزیکی مانند دیابت ایجاد می‌شود، می‌تواند موجب ایجاد صافی کف پا شود.

بارداری

در دوران بارداری، هورمون‌های ترشح شده باعث نرم شدن بافت‌های همبند مانند رباط‌ها و تاندون‌ها می‌شود و با افزایش وزن، قوس کف پا به مرور از بین می‌رود. صافی کف پای ناشی از بارداری ممکن است پس از تولد نوزاد بر طرف شود یا باقی بماند.

علاوه بر مواردی که گفته شد، گاهی اوقات چاقی و آرتریت روماتوئید نیز می‌تواند موجب صافی کف پا شود.

چگونه صافی کف پا را تشخیص دهیم؟

حدود یک چهارم جمعیت کره زمین به درجاتی از صافی کف پا مبتلا هستند. همان طور که گفتیم، صاف بودن کف پا در بسیاری از افراد مشکلی ایجاد نمی‌کند و آنها با وجود این مسئله، به راحتی زندگی عادی خود را دنبال می‌کنند. با این حال همان‌طور که در بالا اشاره کردیم، از آنجایی که صاف بودن کف پا می‌تواند مشکلات دیگری به دنبال داشته باشد، توصیه ما این است که اگر احتمال می‌دهید به این مشکل مبتلا باشید، علائم صافی کف پا را در خودتان مورد بررسی قرار دهید. دو روش ساده زیر نیز به شما در تشخیص کف پا صاف کمک می‌کنند:

روش اول

پاهایتان را کاملاً خیس کنید و بر روی یک سطح خشک که ردپایتان روی آن کاملاً مشخص باشد راه بروید. شما باید بتوانید رد انگشتان پا، برجستگی جلوی پا، پاشنه و نواری را که پاشنه را به پنجه‌ها یا انگشتان پا متصل می‌کند، روی سطح مشاهده کنید. اگر کف پای شما صاف باشد، پهنای این نوار تقریباً به اندازه جلوی پاهای شما خواهد بود. به عبارت دیگر شما دیگر این نوار را مشاهده نخواهید کرد و کف پای شما تقریباً یکدست به نظر می‌رسد.

در صورتی که کف پای شما مشکلی نداشته باشد، پهنای این نوار باید حدوداً نصف عرض جلوی پا باشد. اما در افرادی که قوس زیاد کف پا دارند، تنها یک نوار بسیار باریک، پاشنه را به جلوی پا متصل می‌کند.

روش دوم

یک روش دیگر برای بررسی صافی کف پا، بررسی کفش‌هایتان است. یک جفت از کفش‌هایی را که بیشتر پوشیده‌اید، روی یک سطح صاف قرار دهید. از پشت پاشنه به داخل کفش نگاه کنید. اگر کف پای شما صاف باشد، قسمت‌های کناری و داخلی کفش، به خصوص در نزدیک پاشنه بیشتر ساییده شده است. در ضمن احتمال دارد در این مناطق، رویه کفش به سمت داخل جمع شده باشد.

روش‌های درمانی صافی کف پا

روش‌های درمانی که برای درمان صافی کف پا مورد استفاده قرار می‌گیرد، انواع مختلفی دارد که بسته به شدت علائم بیمار تعیین می‌شود. روش‌های درمانی و مداخلات غیر جراحی که برای صافی کف پا استفاده می‌شود به شرح زیر است:

استفاده از کفی‌های مناسب داخل کفش که قوس کف پا را تنظیم می‌کند و بالا می‌برد.

استفاده از کفش‌هایی که از پا به خوبی حمایت می‌کنند و عوض کردن کفش‌های معمولی مانند صندل که هیچگونه حمایتی از پا انجام نمی‌دهد.

استفاده از بریس کف پا که از پا حمایت می‌کند و قوس کف پا را ثابت نگه می‌دارد.

کاهش وزن در صورت چاقی و اضافه وزن می‌تواند موجب کاهش فشار و استرس وارد بر پا شود.

فیزیوتراپی توسط فیزیوتراپیست که موجب تقویت عضلات، تحرک مفاصل و کشش صحیح پا و ساق پا می‌شود و از فرو پاشی بیش‌تر قوس کف پا جلوگیری می‌کند.

اگر روش‌های درمانی غیر جراحی بی‌فایده باشد، متخصص عمل جراحی انجام می‌دهد که نوع آن به وضعیت پا و نیاز‌های فردی بستگی دارد. هدف از انجام جراحی صافی کف پا که شامل ترمیم تاندون، افزایش طول تاندون، انتقال تاندون، برداشتن استخوان، پیوند استخوان و… می‌شود، تنظیم مجدد پا و از بین بردن علائم است

بهترین متخصص صافی کف پا چه ویژگی‌هایی دارد؟

♦ تکمیل تحصیلات تخصصی در دانشگاه‌های معتبر

♦ تجربه کافی در بررسی، تشخیص و درمان بیماری‌های پا مانند صافی زیر پا

♦ داشتن مهارت در انجام روش‌های درمانی خاص مانند جراحی‌های مورد نیاز

♦ گذراندن دوره‌های تخصصی برای افزایش مهارت و آگاهی در مورد نوین‌ترین روش‌های درمان بیماری‌های پا

♦ داشتن رفتاری محترمانه با کودک یا بزرگسال در طول روند تشخیص تا درمان بیماری

♦ فعالیت در یک مکان معتبر و مجهز برای تشخیص و درمان بهتر هر مسئله ارتوپدی مربوط به پا

♦ در دسترس بودن