بریس زانو با مفصل مدرج (زانوبند بعد از عمل جراحی پارگی منیسک و لیگامان‌های صلیبی زانو)

انواع عارضه‌ها و آسیب‌های زانو کدام است؟

مجموعه زانو به دلیل پتانسیل آسیب‌پذیری زیاد یکی از مهم‌ترین مفاصل در درمان‌های ارتوپدی و توانبخشی است. از جمله عارضه‌های شایع زانو می‌توان به پارگی‌های لیگامانی زانو خصوصاً لیگامان‌های متقاطع، پارگی منیسک‌، محدودیت‌های مفصل زانو به دنبال بی‌حرکتی‌ها و مشکلات پوسچرال زانو همانند زانو ضربدری (ژنو والگوم) و زانو پرانتزی (ژنو واروم)، استئو آرتروز زانو و کندرو مالاسی پتلا اشاره کرد.
هنگام راه رفتن نیروی فشاری وارده به مفصل زانو تقریباً ۲ تا ۳ برابر وزن بدن می‌رسد. ممکن است نیروهایی به اندازه ۹ برابر وزن بدن حین فعالیت‌های شدید ورزشی به زانو وارد شود و باعث آسیب سطوح مفصلی، رباط ها و لیگامنت‌های این مفصل شود.
بر اساس مطالعات پارگی‌های منیسک، شایع‌ترین آسیب زانو است، که به صورت مکرر هم در افراد ورزشکار هم افراد عادی اتفاق می‌افتد. بر اساس تحقیقات Lohmander و همکارانش ۵۰٪ آسیب‌های حاد لیگامان‌های متقاطع قدامی با آسیب همزمان منیسک همراه است. اغلب پارگی‌های منیسک‌ها از نوع پارگی دسته سطلی (Bucket_handle) است که می‌تواند به صورت مکانیکی مانع حرکات زانو شود و سندروم زانوی قفل شونده (Locked knee) را به جود آورد.

شایع‌ترین آسیب لیگامانی زانو کدام است؟

لیگامان ACL شایع‌ترین لیگامانی است که در زانو آسیب می‌بیند. نزدیک به نیمی از همه آسیب‌های ACL در افراد ۱۵ تا ۲۵ سال اتفاق افتاده است که اغلب حین فعالیت ورزشی با شدت بالا مانند فوتبال، اسکی در سرپایینی، بسکتبال، چوگان، فوتبال آمریکایی رخ می‌دهد. پارگی‌های ACL معمولا شامل نیمه دررفتگی گذرای زانو است که ترومای ثانویه‌ای را به بافت‌های دیگر شامل استخوان، غضروف مفصلی، منیسک‌ها یا لیگامان‌های طرفی داخلی (MCL) اعمال می‌کند.

یکی از شایع ترین و نسبتا ساده‌ترین آزمون دستی جهت تعیین سلامت ساختاری ACL تست کشویی قدامی (Anterior drawer test) نام دارد. جزء اصلی این تست شامل کشیدن ساق به سمت جلو در برابر زانویی که حدود ۹۰ درجه خم شده، می‌باشد. شلی قدامی (جلویی) به میزان بیشتر از ۸ میلی‌متر نشانه‌ پارگی لیگامان متقاطع قدامی است.

مکانیسم آسیب لیگامان متقاطع خلفی (PCL)

آسیب به لیگامان PCL تنها ۵ تا ۲۰ درصد آسیب‌های مفصل زانو را شامل می‌شود. سه مکانیسم شایع برای پارگی لیگامان PCL عبارتند از:

• افتادن با زانوی خیلی خمیده ( هایپر فلکشن) که رایج ترین مکانیسم آسیب است.
• آسیب با انرژی بالا مانند آسیب ضربه داشبورد در سوانح رانندگی
• باز شدن (هایپر اکستنشن) شدید زانو که می تواند منجر به آسیب ترکیبی لیگامان متقاطع قدامی(ACL) لیگامان متقاطع خلفی (PCL)و کپسول خلفی زانو گردد.

درمان پارگی‌های منیسک و لیگامان‌های زانو

پارگی در ناحیه آواسکولار منیسک به خودی خود ترمیم نمی‌یابد. جراحی ترمیمی در این ناحیه خصوصاً در افراد ورزشکار، انجام می‌شود. اگر جراحی ترمیمی امکان‌پذیر نباشد معمولا آن قطعه پاره شده را برمی‌دارند، اگر چه ممکن است پیوند منیسک هم صورت گیرد. در پارگی‌های کامل و حتی جزئی لیگامنت‌های مفصل زانو مانند پارگی های ACL,PCL,MCL,LCL معمولا جراحی باز و آرتروسکوپی انجام می‌شود. ثبات مفصل زانو در دو هفته‌ ی اول بعد از جراحی بسیار با اهمیت است و معمولا پزشک برای بیمار بریس زانو با مفصل مدرج یا زانوبند ثابت کننده (ایموبیلایزر) تجویز می‌کند تا علاوه بر محدود کردن دامنه حرکتی مفصل زانو ثبات داخلی و خارجی زانو را تامین کند.

چرا از بریس زانو با مفصل مدرج استفاده کنیم؟

یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در بهبود بعد از عمل جراحی لیگامان ها یا منیسک زانو ثبات جانبی مفصل زانو و محدود کردن حرکات زانو است. حرکات ناگهانی و ناخواسته بعد از عمل جراحی مفصل زانو می تواند باعث پارگی مجدد و آسیب به لیگامان‌ها شود، لذا استفاده از بریس‌های زانو یا زانوبندهای ثابت کننده یا قفل شونده و قابل تنظیم نقش مهمی در موفقیت‌آمیز بودن عمل جراحی زانو دارد.

بریس زانو با مفصل مدرج از چه موادی ساخته شده است؟

این بریس زانو بسیار سبک بوده و از مفاصل حرکتی آلومینیومی قابل تنظیم، شل‌های ترموپلاستیک و استرپ‌های پارچه‌ای تشکیل شده است. این زانوبند به صورت اختصاصی برای هر فرد طراحی و ساخته می‌شود و با توجه به سن، قد، وزن و شدت آسیب دیدگی قابل تنظیم است.

بریس زانو با مفصل مدرج یا زانوبند ثابت کننده را چه مدت باید استفاده کرد؟

مدت زمان استفاده از این زانوبند به توصیه و تجویز پزشک بستگی دارد اما به صورت کلی بین ۴ تا ۶ هفته بعد از جراحی باید مورد استفاده قرار بگیرد. معمولا در هفته اول بعد از جراحی زانوبند باید دامنه حرکتی خاص و محدودی را به مفصل زانوی بیمار بدهد. دامنه حرکتی در آسیب های لیگامان های مختلف متفاوت است برای مثال در پارگی لیگامان MCL زانو باید در حالت باز شدگی و به صورت ثابت باشد یا در پارگی لیگامان ACL مفصل زانو باید در حالت خم شدگی قرار بگیرد و از زاویه مشخصی (طبق دستور پزشک) بیشتر باز نشود. اما با گذشت زمان و طبق توصیه پزشک دامنه حرکتی زانوبند بیشتر می شود و بیشتر نقش حمایت کننده از زانو را به عهده خواهد داشت.